Hersenplasticiteit en zijn invloed

Wat is talent?

Sommige spelers lijken wel geboren om te schitteren als voetballer. Ze zijn atletisch gebouwd, hebben twee goede voeten, beschikken over een pak voetbalintelligentie en als surplus kunnen ze al deze facetten nog eens combineren. Ze hebben van nature uit een pak talenten en lijken niet veel moeite te doen om succesvol te zijn als voetballer.

Uiteraard is het absurd om deze veronderstelling te maken. Een voetballer, hoeveel talent hij ook moge bezitten, zal nooit een echte topper worden zonder urenlang intensief te trainen. Dit heeft alles te maken met het proces waarmee we leren.

Het menselijk brein is opgebouwd uit ongeveer 100 miljard neuronen of hersencellen. Hoewel men vroeger dacht dat het aanmaken van nieuwe neuronen kort na de geboorte stopte, heeft recent onderzoek nieuwe ideeën aan het licht gebracht. Onze grijze massa beschikt immers over het opmerkelijke vermogen om paden of verbindingen te reorganiseren, er nieuwe te maken en in sommige gevallen zelf nieuwe neuronen aan te maken. We spreken over structurele plasticiteit wanneer het brein zijn fysieke structuur verandert als gevolg van het leren.

Hersenplasticiteit is een fysiek proces waardoor onze grijze massa werkelijk kan verdikken of verkleinen. Verbindingen kunnen aangemaakt en verfijnd worden, maar ook verzwakt of zelfs verbroken. Veranderingen in het brein weerspiegelen zich in veranderingen in onze vaardigheden. Een voetballer die een nieuwe beweging aanleert, vormt nieuwe verbindingen in de hersenen die aan het lichaam doorgeven hoe de beweging uitgevoerd moet worden.

Hersenplasticiteit en de invloed op trainen

Met deze nieuwe inzichten, kan ons beeld over training meteen bijgesteld worden. Ook een speler met minder natuurlijke aanleg, kan zich immers ontwikkelen tot een topvoetballer volgens deze theorie. Het vormen van nieuwe verbindingen of het versterken van bestaande verbindingen valt te beïnvloeden door de training die de speler aangeboden krijgt. Bovendien zorgt training ook voor extra bloedtoevoer naar deze hersengebieden. Al deze zaken stellen iemand in staat nieuwe dingen aan te leren. Of dat een sport, muziekinstrument of taal betreft.

 

Bovendien kan dit onze manier van spelers benaderen ook grondig veranderen. Het “hebben van talent” blijkt immers geen voldoende voorwaarde te zijn om succesvol te zijn op lange termijn. Hoewel het nog steeds een hoge voorspellende waarde heeft om in te schatten of een voetballer zal doorbreken of niet, speelt attitude een belangrijke(re) rol. Growth mindset is in dit kader van essentieel belang. Mensen met dergelijke mindset geloven dat vaardigheden aan te leren zijn door middel van hard werken en toewijding. Ze willen steeds bijleren en doen dit het liefst van al door ervaringen op te doen, waarbij fouten maken bij het leerproces hoort. Daarnaast staat talent niet vast voor deze mensen, maar wordt het bepaald door het individu zelf.

Wanneer we kinderen gaan uitleggen hoe leren juist werkt in de hersenen, dat dit niets anders is dan nieuwe verbindingen maken in de hersenen, zal het kind zijn motivatie omhoog gaan en komen we tot een growth mindset. Door deze motivatie wordt er dopamine aangemaakt. Dopamine is een belangerijke stof in het leerproces. Dopamine zorgt ervoor dat je hersencellen goed met elkaar communiceren en sterke verbindingen maken.

Deze theorie betekent ook dat we onze spelers moeten leren omgaan met het fouten maken. Wanneer we fouten maken, maken we immers nieuwe verbindingen aan die ons leren hoe we iets niet dienen te doen. Een spelers die zich een Zidane-beweging probeert uit te voeren, maar zijn steunbeen verkeerd plaatst, zal leren hoe zijn steunbeen niet moet staan. Bijgevolg kan hij in een volgende fase zijn steunbeen anders plaatsen en de juiste houding proberen te vinden. Als trainers en coaches is het van groot belang dat we spelers niet straffen wanneer ze iets fout doen, maar ze uitleggen dat dit hoort bij het leerproces. We moeten ze juist stimuleren om in de fout te gaan en hen daarna begeleiden in hun zoektocht naar het juiste. Hierbij vormen ervaring waarbij spelers zelf op ontdekking gaan met een gevarieerde waaier aan stimulatie de meest krachtige leeromgeving!

Aan de slag met hersenplasticiteit

Aan de hand van volgende tips kan je de hersenplasticiteit nog meer stimuleren:

  1. Leg je spelers geen extra druk op. Het leren op zichzelf kan al druk genoeg meebrengen voor hen. Creëer net een veilige omgeving, waar fouten toegelaten zijn en succeservaringen gevierd worden!
  2. Blijf ze stimuleren om hun hersenen te gebruiken! Val vooral niet terug in routine, maar probeer ze telkens opnieuw te triggeren op de meest originele manieren. Geef ze opdrachtjes, laat ze multitasken, gebruik kleuren,… Haal je creatieve brein zelf ook maar boven!
  3. Eet voldoende natuurlijke producten en voorzie genoeg (natuurlijke) vetten in je voeding. Deze zijn goed voor je hersenen. Ze zijn terug te vinden in producten als zalm, avocado’s, noten, olijven,… Gezonde voeding voor je hersenen en lekker ook!
  4. Lijkt logisch maar: sport voldoende! Om twee redenen is dit belangrijk. Ten eerste biedt een gevarieerd sportschema (dus beperk je niet tot enkel voetbal!) een heleboel nieuwe ervaringen die je verbindingen zullen versterken en vernieuwen! Ten tweede zorg je voor de aanmaak van een stof (een neurotrofine om de juiste term te gebruiken) in je hersenen. Deze stof helpt je zaken te onthouden en de verbindingen te gebruiken. Ideaal om je hersenplasticiteit ten volle te benutten!
  5. Blijf leergierig en geloof in de kracht van training! Enkel zo zal je het niveau bereiken dat je wenst. Het is een cliché maar dromen zijn écht haalbaar als je er maar in gelooft en er hard voor werkt!

Krijg je nog steeds niet genoeg van dit geweldige fenomeen? Bekijk dan zeker volgende twee boeiende filmpjes:

Filmpje 1

Filmpje 2

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *